HAYTEK'ten Yapay Zekâ Destekli Hayvancılıkta Yenilik: Geçiş Tartımlı Bireysel Hayvan Kilosu Takip Sistemi

HAYTEK OUAM Müdürü Prof. Dr. İsmail KIRBAŞ’ın yürütücülüğünde geliştirilen yapay zekâ destekli Walk-Over-Weighing (WoW) (Geçiş Tartımlı Bireysel Hayvan Kilosu Takip Sistemi) sistemi, hayvancılıkta stres oluşturmadan gerçek zamanlı ağırlık ve sağlık takibi sağlayan yenilikçi bir yöntem olarak literatürde yerini aldı. Çalışma, Elsevier yayınevine bağlı Preventive Veterinary Medicine dergisinde “Artificial Intelligence-Enhanced Walk-Over-Weighing System for Real-Time Livestock Weight Monitoring: A Novel Approach for Precision Farming” başlığıyla yayımlandı.

DOI: 10.1016/j.prevetmed.2025.106673

Projede geliştirilen sistem; hayvanların doğal yürüyüşü sırasında, durdurmadan ve strese sokmadan, yüksek hassasiyetli tartım yapabiliyor. RFID tabanlı kimlik tanıma, çift ESP32 işlemci modülleri ve yüksek hızlı sensörler aracılığıyla toplanan veriler, Rastgele Orman (Random Forest) algoritması ile işleniyor. Böylece hem ağırlık tahmini %0,5’ten düşük hata oranı ile elde ediliyor hem de tek sınıflı SVM (One-Class SVM) algoritması kullanılarak sağlık anormallikleri (örneğin mastitis gibi) erken dönemde tespit edilebiliyor. Prof. Dr. Kırbaş, çalışmanın amacını şu sözlerle özetliyor:“Bu sistem, yalnızca tartım yapmakla kalmıyor; hayvanın büyüme eğrisindeki sapmaları analiz ederek, erken uyarı sistemi gibi çalışıyor."

Saha testleri MAKÜ Çiftliği’nde 90 süt ineği (Holstein ve Simmental) üzerinde gerçekleştirildi. Elde edilen sonuçlarda sistemin, R² > 0.98 doğruluk oranı ile konvansiyonel tartım sistemlerinden üstün performans sergilediği belirlendi.

Bu özellikleriyle WoW sistemi, yalnızca ölçüm değil, aynı zamanda sürdürülebilir, veri temelli bir sağlık ve verimlilik yönetim aracı olarak öne çıkıyor.

Çalışma, MAKÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından desteklenen “Hayvancılık Sektöründe Dijital Teknolojilerle İlgili Donanım ve Mobil Uygulama Geliştirilmesi” başlıklı proje kapsamında yürütüldü. Ayrıca sistem için “Geçiş Tartımı ile Bireysel Hayvan Ağırlık İzleme Sistemi”  adıyla Türk Patent ve Marka Kurumu’na patent başvurusu yapılmış ve faydalı model belgesi almaya hak kazanmıştır (TR 2020 11809 Y) .